Вольнасць, роўнасць і талеранцыя па-варшаўску. Уражанні з вандроўкі на Еўрапрайд-2010

Галоўнай падзеяй мінулага тыдня ў Варшаве стаў Еўрапрайдфестываль роўнасці лесбіек, геяў, бі- і транссэксуалаў агульнаеўрапейскага значэння. Яшчэ нядаўна ў Варшаве забаранялі ЛГБТ-маніфестацыі, але лесбі-гейская супольнасць перайшла ў наступ — мова ідзе не толькі пра дазвол на парады, але і пра легалізацыю партнёрстваў і магчымасць апекі над дзецьмі для аднаполых пар.

Ужо напярэдадні парада сярод галоўных тэмаў усіх газет стала роўнасць ЛГБТ. Абысці Еўрапрайд увагай не здолела нават правая «Rzeczpospolita».

Парад роўнасці прайшоў вуліцамі польскай сталіцы ў суботу, 17 ліпеня, у самую спёку, з 13 да 18 гадзін. На Тэатральным пляцы на дзевяць платформаў ладавалася гукавое абсталяванне, навешваліся расцяжкі, забіраліся аматары патанчыць. Нешматлікая беларуская дэлегацыя таксама размясцілася на адной з платформ. Так што прайд мы бачылі зверху.

Калі ў Заходняй Еўропе Еўрапрайд актыўна падтрымліваюць транснацыянальныя карпарацыі, то ў Польшчы большасць збаялася адмоўнай рэакцыі спажыўцоў — толькі адна платформа несла на сабе банеры (сумна)вядомай IT-кампаніі. Затое актыўна выступілі палітычныя партыі і групоўкі, у першую чаргу сацыял-дэмакраты і зялёныя, якія мелі свае платформы. Зялёныя нават выдрукавалі з нагоды прайду спецвыпуск сваёй газеты «Zielone wiadomości».

Паколькі прайд у Польшчы яшчэ не паспеў дарэшты скамерцыялізавацца, то і палітычныя тэмы на ім чуваць лепей. Многія ўдзельнікі звязваюць прыняцце геяў і лесбіек у грамадстве з прыняццем іншых меншасцяў: напрыклад, этнічных, або людзей з адмысловымі патрэбамі.

Старт парада адбыўся на пляцы Банковым, а потым па Маршалкоўскай, Ерусалімскіх алеях і некаторых іншых вуліцах дэманстрацыя рушыла на пляц Канстытуцыі (дарога праходзіла праз самы цэнтр Варшавы).

Fot. Bartosz Bobkowski / Agencja Gazeta

Fot. Bartosz Bobkowski / Agencja Gazeta

Не ўсё было лёгка і бесклапотна. У суботу прайшло таксама 5 контр-маніфестацый і пікетаў. Адна дэманстрацыя адбылася да Параду роўнасці, але астатнія праходзілі адначасова і ў тым самым месцы. Праўда, усе гамафобныя мерапрыемствы былі нешматколькаснымі.

Сярод контр-маніфестантаў было колькі адносна спакойных «ісцінных хрысціян», якія заклікалі «вычварэнцаў» пабаяцца бога. Пераважалі, аднак ваяўніча настроеныя неанацысты ва ўзросце ад 20 да 30 гадоў. Але, нягледзячы на сваю агрэсіўнасць, контр-маніфестанты не пайшлі далей за кіданне яйкамі, размахванне плакатамі і паказванне сярэдніх пальцаў. Спакой еўрапейскіх гасцей, што з’ехаліся на прайд, ахоўвалі 2000 паліцыянтаў. Пры гэтым кардон не быў суцэльны, праз яго можна было прайсці. Хтосьці выходзіў у краму за вадой, хтосьці з мірных гледачоў далучаўся да парада.

На пляцы Канстытуцыі па завяршэнні ўласна парада адбыўся мітынг, на якім выступалі як польскія дзеячы руху за правы ЛГБТ, так і госці з іншых краёў Еўропы. Відавочна, прайд прайшоў удала, хаця ўдзельнікаў было не так і шмат. Арганізатары чакалі 15-20 тысяч, паводле падлікаў паліцыі прыйшло 8 тысячаў, арганізатары налічылі пажаданыя 15 тысяч. Атмасфера была збольшага карнавальная, а гамафобы былі нязначнай меншасцю сярод добразычлівых гледачоў, якія віталі парад. Здаецца, што ў Польшчы сапраўды наступае пералом у грамадскім успрыняцці сэксуальных меншасцяў і атрыманне імі поўных правоў ужо не за гарамі.

Але Еўрапрайд — гэта не толькі парад. Больш за тыдзень у Варшаве ішлі разнастайныя мерапрыемствы — прэзентацыі кніг, публічныя дыскусіі, прэс-канферэнцыі, кінапаказы, шоў травесці.

Вашаму карэспандэнту пашанцавала трапіць толькі на адну выставу, затое якую! Выстава Ars homoerotica размясцілася не абы-дзе, а ў Нацыянальным музеі ў Варшаве (Muzeum Narodowe w Warszawie) — адным з найбольш важных музеяў Польшчы. І гэта не маленькая экспазіцыя на пару залаў, пра якую можна даведацца толькі на гей-лесбі сайтах. На будынку музея вісіць здаровы банер, які апавяшчае пра выставу, а частка экспанатаў размясцілася проста ў холе — «звычайным наведнікам» іх ніяк не абмінуць.

Першая ж скульптура (праца чэха Давіда Чэрны) — каталіцкія манахі, якія ўмацоўваюць у грунт вясёлкавы сцяг. Калі рэч упершыню была паказаная публіцы, то выклікала фурор і вялікія спрэчкі. Аўтар сапраўды патрапіў «у яблычак», паказваючы супярэчнасці польскага грамадства.

У холе ж прадстаўлена і праца беларускай мастацкай групы «Бергамот» – “рэканструкцыя” відэасюжэта «беларускай тэлевізіі» пра сітуацыю ЛГБТ-супольнасці ў Беларусі і разгон менскага гей-прайду ў траўні бягучага году.

Але працы з высокім грамадзянскім пафасам (секцыя «Час змагання») займаюць адносна няшмат месца. Адпаведна з назвай выставы, дамінуе эротыка.

Вялікая частка выставы — гэта антычныя прадметы або больш познія варыяцыі на антычныя сюжэты (раздзел «Гомаэратычны класіцызм»). Адным з найбольш важных грэцкіх гомаэратычных сюжэтаў была сувязь Зеўса і Ганімеда, якой прысвечана асобная секцыя выставы.

Іншыя часткі выставы — гэта «Мужчынскае ню», «Архіў» (плакаты фільмаў і спектакляў знакамітых гомасэксуальных рэжысёраў, драматургаў і артыстаў), «Трансгендэр», «Лесбійскі imaginarium».

Нягледзячы на тое, што на выставе не толькі вельмі шмат аголенага цела, але ёсць і эратычныя сцэны, якія мяжуюць з порна, агляд для дзяцей не абмяжоўваецца. Толькі перад уваходам у секцыю пра хрысціянскага пакутніка святога Себасцьяна вісіць папераджальная таблічка. Але яна тычыцца не аголенага цела, а вельмі натуралістычных сцэн катавання святога. Канчатковае рашэнне, ісці ці не ісці дзецям на гэтую секцыю выставы, мусяць прыняць самі бацькі.

Для наведнікаў, стомленых аглядам вялікай выставы, на другім паверсе ў холе прадугледжаны вельмі зручныя вялікія банкеткі, на якіх можна літаральна разваліцца. А побач на стале акурат ляжаць кніжкі па-польску пра гомасэксуальнасць, квір ды на іншыя звязаныя тэмы. Ёсць кніжкі з карцінкамі для дзетак, ёсць салідныя энцыклапедычныя выданні, ёсць навуковыя даследаванні. Нам бы такое багацце літаратуры. Ды што нам, нават расіяне могуць пазайздросціць палякам.

Выстава працягнецца да 5 верасня, так што шанец патрапіць на яе яшчэ ёсць.


Добавить статью в закладки

Comments are closed.